In Zeeuws-Vlaanderen heeft niet alleen een felle strijd gewoed tegen het water, maar ook tegen de Spanjaarden. Aan die oorlog heeft het landschap opvallende littekens overgehouden.
Het Zeeuws-Vlaamse landschap wordt van west naar oost doorkruist door liniedijken; de Staats-Spaanse Linies. Het zijn de restanten van militaire verdedigingswerken uit de Tachtigjarige Oorlog. Tijdens die oorlog werden delen van het land onder water gezet om de vijand op afstand te houden. De zee werd zo een belangrijke bondgenoot in de strijd tegen de Spanjaarden.
Wie meer wil weten over deze periode moet beslist een bezoek brengen aan Museum het Bolwerk in IJzendijke. Vestingwerken uit die tijd zijn te vinden bij Retranchement. De Franse naam van dit dorpje betekent 'verschansing'. Die naam is hier, met het oog op de stadswallen, niet misplaatst. Nu vormen deze aarden wallen een prima verschansing voor bijzondere planten en dieren, zoals de boomkikker.
In en om de vestingsteden Aardenburg en Sluis vind je nog talloze restanten uit het verleden. Op het Belfort van Sluis staat het houten beeldje 'Jantje van Sluis' uit 1421. Volgens de legende heeft klokkenluider 'Jantje van Sluis' tijdens de Tachtigjarige oorlog Sluis gered van de ondergang. Spaanse troepen wilden Sluis aanvallen bij het luiden van de klok. Echter, Jantje versliep zich, omdat hij de kermis te diep in het glaasje gekeken had.
Smokkelroutes
Ook de nabijheid van België vormt een bijzondere geschiedenis. In vroeger tijden floreerde de zwarte handel met de zuiderburen. Die smokkelroutes van weleer spreken nu tot de verbeelding. De routes voeren langs smalle sluipweggetjes aan weerszijden van de grens en lenen zich prima voor een kennismaking met het Zeeuws-Vlaamse landschap.
Verdronken polders
Zoet en zilt blijken in West Zeeuws-Vlaanderen hand in hand te gaan. Daarvan getuigt de Verdronken Zwarte Polder. Dit gebied is ontstaan door een dijkdoorbraak in 1802. Sinds die tijd mocht de zee hier zijn gang gaan, waardoor een bijzonder getijdengebied is ontstaan.
Ook in natuurgebied het Zwin wisselen eb en vloed elkaar af. Alles draait hier om de slufter, een geul die in open verbinding staat met de zee. Bij vloed verspreidt het water zich over de achterliggende slikken. Bij extreem hoogwater overstroomt het hele gebied, dus ook de schorren. Het Zwin is een walhalla voor vogels; hier zijn maar liefst 300 verschillende soorten gespot. In de zomer zet de 'Zwinneblomme', Vlaamse benaming voor lamsoor, het hele gebied in een prachtige paarse gloed.
Haaientanden
Een ideaal startpunt voor een wandeling door het Zwin is het bezoekerscentrum bij Retranchement. Hier kom je alles te weten over de bijzondere dieren en planten die in het natuurgebied leven.
Wil je een fossiele haaientand vinden? Ze liggen verstopt in het zand van het Zwin. Met een beetje geluk neem je een waardevol souvenir mee naar huis.
