Staats-Spaanse Linies
In Zeeuws-Vlaanderen heeft niet alleen een felle strijd gewoed tegen het water, maar ook tegen de Spanjaarden. Aan die oorlog heeft het landschap opvallende littekens overgehouden.
Het Zeeuws-Vlaamse landschap wordt van west naar oost doorkruist door liniedijken; de Staats-Spaanse Linies. Het zijn de restanten van militaire verdedigingswerken uit de Tachtigjarige Oorlog. Tijdens die oorlog werden delen van het land onder water gezet om de vijand op afstand te houden. De zee werd zo een belangrijke bondgenoot in de strijd tegen de Spanjaarden.
Wie meer wil weten over deze periode moet beslist een bezoek brengen aan Museum het Bolwerk in IJzendijke. Vestingwerken uit die tijd zijn te vinden bij Retranchement. De Franse naam van dit dorpje betekent 'verschansing'. Die naam is hier, met het oog op de stadswallen, niet misplaatst. Nu vormen deze aarden wallen een prima verschansing voor bijzondere planten en dieren, zoals de boomkikker.
In en om de vestingsteden Aardenburg en Sluis vind je nog talloze restanten uit het verleden. Op het Belfort van Sluis staat het houten beeldje 'Jantje van Sluis' uit 1421. Volgens de legende heeft klokkenluider 'Jantje van Sluis' tijdens de Tachtigjarige oorlog Sluis gered van de ondergang. Spaanse troepen wilden Sluis aanvallen bij het luiden van de klok. Echter, Jantje versliep zich, omdat hij de kermis te diep in het glaasje gekeken had. Bezoek Sluis mét een gids en kom meer te weten over deze mooie stad!
De linie van communicatie tussen Sas van Gent - Hulst
Vanaf 1634 legden de Spanjaarden een keten van forten aan tussen Sas van Gent en Hulst , om zich te verdedigen tegen de Staatse troepen in Axel . Een deel van de al bestaande forten, vanaf 1586 aangelegd, werden in de liniedijk opgenomen en aangevuld met nieuwe versterkingen. Met de verovering van Sas van Gent en Hulst op het einde van de tachtigjarige opstand kwam de linie in Staatse handen. De linie is nog vrij goed zichtbaar in het landschap.
De drie blikvangers zijn ongetwijfeld de redoutes Sint-Joseph , Sint-Jacob en Sint-Livinus ten zuiden van Axel. Zij werden iopgeknapt en beter ontsloten. Ze horen ongetwijfeld thuis in het rijtje van best bewaarde exemplaren van klassieke redoutes van de Staats-Spaanse Linies. Vanuit Koewacht kun je een Vlas- en fortenroute fietsen met uitleg over de verschillende forten in deze buurt.
Hulst
De eerste versterkingen rond Hulst werden vanaf de tweede helft van de 15de eeuw gebouwd. Een eerste aanpassing werd door de Spanjaarden uitgevoerd in 1578. Van 1578 tot 1583 bezetten de Gentenaren de stad. In september 1591 slaagde Prins Maurits er in om Hulst op de Spanjaarden te veroveren.
Hij wierp een aarden borstwering op tegen de middeleeuwse muren, en er werden in de grachten verschillende ravelijnen aangelegd. In 1596 kwam de stad opnieuw in Spaanse handen. Tijdens het Twaalfjarig bestand werd de vesting uitgebouwd volgens het Oud-Nederlandse stelsel. Na verschillende pogingen slaagde prins Frederik Hendrik er in om Hulst in 1645 terug in te nemen; en werden opnieuw verbeteringen aangebracht. Het bezit van de stad ter beheersing van de linker Scheldeoever was noodzakelijk, omdat van daaruit een dertigtal forten van bezetting voorzien konden worden.
