Winternatuur

In de wintermaanden organiseert SOVON Vogelonderzoek maandelijks een landelijk dekkende ganzentelling. Een deel van Westelijk Schouwen tel ik dan samen met onze oudste zoon Maarten, ook een fervent vogelaar. Team Sluijter zou je kunnen zeggen. Van onze 19 februari 2017 telling hierbij een verslag.

De akkers zijn nog kaal in deze tijd. Hier en daar staat nog een perceel bladrammenas. Dit is een soort tussengewas en wordt door akkerbouwers gebruikt als groenbemester. Het voegt stikstof en organische stof toe en bestrijdt op biologische manier bietencystenaaltjes. Bij Westenschouwen kijken we over zo’n perceel. De nekken van wat nijlganzen steken er boven uit. Ook vliegen er wat kleine zangvogels rond; aan het vliegbeeld en geluid determineren we ze als graspieper.

Tureluur

Sinds kort heeft Natuurmonumenten het beheer overgenomen van deze inlaag langs de Zuidkust van Schouwen. Er is ruigte verwijderd en het gebied is gereedgemaakt voor begrazing. Dat ziet er goed uit voor de vogels! Vooral weidevogels als kievit en scholekster zullen hiervan profiteren. Maar zeker ook kustvogels als sterns, kluut en misschien zelfs bontbekplevier. Het gros hiervan is trekvogel en zit nu nog lekker in de warmte tot in Afrika. Wel aanwezig zijn grauwe ganzen. Ze zitten al paarsgewijs in de inlaag. Nog een paar weken en dan gaan ze alweer broeden. In de natte stukjes van de inlaag zien we een aantal voedselzoekende tureluurs en zwarte ruiters.

 

Hier en daar komen we een buizerd tegen. Meestal zitten ze, energie sparend, op een paal of straatlantaren. Ze turen met hun super-ogen de bodem af. Hoofdvoedsel bestaat uit kleine knaagdieren, vooral muizen. Her en der ook wat groepen ganzen. Vooral brandganzen, te herkennen aan het grafische zwart-wit verenkleed en hun keffende geluiden. Maar ook groepen grauwe ganzen. Deze gans heeft een stevige oranje snavel die uitstekend dienst doet bij het graven en verorberen van wortels. Achtergebleven bietenresten zijn ze gek op! De akkers afturend valt ons oog op een geweldenaar: slechtvalk! Onbewogen zit deze op een kluit. Voedsel in overvloed hier met groepen kievit en allerlei eenden. Wie ooit een slechtvalk heeft zien jagen, het is waarschijnlijk de snelste vogel op aarde, zal dit niet gauw vergeten.

Boven een extensief beheerd weiland stijgt een kleine vogel al zingend schuin omhoog en gaat stil hangen. Heerlijk dat voorjaarsgeluid van de veldleeuwerik! Ondanks de grauwe lucht met een miezerig regentje hangt dat voorjaar onontkoombaar in de lucht! Iets verderop staat een fraaie grote zilverreiger in een oppertje van een dijkje. Een flinke groep kleine zangvogels in een stoppelveld blijkt een gemengde groep groenling, kneu en putter. Inmiddels hebben we het hele telgebied gehad en alle ganzen genoteerd. Tijd voor een toetje: zeezijde Brouwerdam.

Best een fris windje aan de zeezijde Brouwersdam. Maar we kunnen grotendeels alles vanuit de warme auto zien. Her en der groepjes brilduikers en middelste zaagbekken. Ook zij hebben het voorjaar in de bol want er wordt door de mannetjes druk het hof gemaakt aan de vrouwtjes. Balts noemen we dat bij vogels. Niet eens zo heel ver weg ook een groep zwarte zee-eenden en zelfs een grote zee-eend. En wat te denken van een groep van 10 mannen eidereend, echte beauties! Op de dam zelf, in de glooiing zijn verschillende steltlopers voedsel aan het zoeken; steenloper, drieteen- en kanoetstrandloper, maar ook rotgans en scholekster.

Paarse strandloper

We ontwaren een tweetal paarse strandlopers op de glooiing, waarvan eentje met ring en klein groen vlaggetje aan een poot. Deze vlaggetjes met inscriptie worden gebruikt om de vogels individueel te herkennen. Met verrekijker, telescoop of goede camera met lens kun je de inscriptie lezen en ingeven op een speciale website. Thuisgekomen doen we dat en we krijgen direct de levensgeschiedenis van deze paarse strandloper. Het beestje pendelt al 4 jaar tussen het overwinteringsgebied hier aan de Brouwersdam (wat een plaatstrouw!) en het broedgebied op … SPITSBERGEN! Wow, daar krijg je even kippenvel van. Zo ver binnen de poolcirkel. Recht over de kaart vliegend is dat vanaf de Brouwersdam 1.500 km naar de Noordkaap van Noorwegen. En dan nog eens 1.000 km over de ijszee … respect…